วิธีเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง ทีละขั้นตอน

วิธีเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง ไม่ได้ยากในเชิงเทคนิค ขั้นตอนหลักคือเอาน้ำมันเก่าออก เปลี่ยนไส้กรอง แล้วเติมน้ำมันใหม่ให้ได้ระดับ

แต่ความเสี่ยงไม่ได้อยู่ที่ความยาก มันอยู่ที่สองจุดที่บทความสอนเปลี่ยนน้ำมันเครื่องส่วนใหญ่ไม่ค่อยพูดถึง คือการยกรถให้ปลอดภัย กับการขันน็อตถ่ายน้ำมันด้วยแรงที่ถูกต้อง จุดแรกเสี่ยงถึงชีวิต จุดที่สองเสี่ยงกับกระเป๋าเงิน

ขาดชิ้นไหนไปสักชิ้น งานจะค้างอยู่ตรงกลางโดยที่น้ำมันเก่าถ่ายออกไปหมดแล้ว และรถก็ยังอยู่บนขาตั้ง เตรียมให้ครบก่อนเริ่มจะง่ายกว่ามาก

หัวข้อนี้มาก่อนขั้นตอนการถ่ายน้ำมัน เพราะเป็นส่วนเดียวของงานที่พลาดแล้วแก้ไม่ได้

แม่แรงออกแบบมาสำหรับยกรถขึ้น ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับค้ำรถไว้ ระบบไฮดรอลิกรั่วซึมได้ และซีลที่ยังดูปกติดีเมื่อเช้าก็ไม่ได้รับประกันอะไร ยกรถขึ้นแล้วต้องวางขาตั้งรับน้ำหนักรองไว้เสมอก่อนที่ตัวจะเข้าไปอยู่ใต้รถ

จอดบนพื้นแข็งและราบ ห้ามยกบนดิน หญ้า หรือพื้นลาดเอียง ใส่เบรกมือ เข้าเกียร์จอด และหนุนล้อที่ยังอยู่บนพื้นไว้ด้วย

ถ้ารถเตี้ยจนต้องยกก่อนจึงจะเข้าถึงน็อตถ่ายน้ำมันได้ และไม่มีขาตั้งรับน้ำหนัก คำแนะนำคือหยุดตรงนี้ ให้ที่ร้านทำแทน

ค่าที่ต้องดูมีสองอย่าง อย่างแรกคือความหนืดตามมาตรฐาน SAE ที่เขียนแบบ 5W-30 ตัวเลขหน้า W บอกความหนืดตอนเครื่องเย็น ตัวเลขหลังบอกความหนืดตอนเครื่องร้อน อย่างที่สองคือมาตรฐานคุณภาพ API ที่เขียนแบบ SP หรือ SN

ทั้งสองค่าอยู่ในคู่มือประจำรถ ถ้าใส่ความหนืดผิดจากที่ผู้ผลิตกำหนด แรงดันน้ำมันในระบบจะเปลี่ยนไปจากที่เครื่องยนต์ออกแบบไว้ น้ำมันที่ข้นเกินจะไหลไปถึงจุดหล่อลื่นช้าตอนสตาร์ทเครื่องเย็น ส่วนน้ำมันที่ใสเกินจะรักษาฟิล์มน้ำมันไม่อยู่ตอนเครื่องร้อนจัด

ส่วนสังเคราะห์กับกึ่งสังเคราะห์ ต่างกันที่ความคงตัวเมื่อเจอความร้อนสูงและระยะเปลี่ยนที่ยาวกว่า ถ้าคู่มือระบุให้ใช้สังเคราะห์ก็ใช้ตามนั้น แต่ถ้าไม่ได้บังคับไว้ กึ่งสังเคราะห์ที่เปลี่ยนตามระยะสม่ำเสมอก็ทำงานได้ตามหน้าที่ น้ำมันแพงที่เปลี่ยนช้ากว่ากำหนด ไม่ได้ดีกว่าน้ำมันธรรมดาที่เปลี่ยนตรงเวลา

ปริมาณที่ต้องเติมอยู่ในคู่มือเช่นกัน และมักต่างกันระหว่างการถ่ายน้ำมันอย่างเดียวกับการถ่ายพร้อมเปลี่ยนไส้กรอง เพราะไส้กรองอันใหม่จะกินน้ำมันไปส่วนหนึ่ง

นี่คือหัวข้อที่บทความสอนเปลี่ยนน้ำมันเครื่องส่วนใหญ่ข้ามไป และเป็นสาเหตุของค่าซ่อมที่แพงที่สุดของงานนี้

น็อตถ่ายน้ำมันขันเข้ากับอ่างน้ำมันเครื่อง ซึ่งในรถหลายรุ่นทำจากอะลูมิเนียม ส่วนตัวน็อตเป็นเหล็ก เมื่อเหล็กขันเข้าไปในอะลูมิเนียมด้วยแรงที่มากเกิน เกลียวในอ่างจะเสียก่อนเสมอ

ผลที่ตามมาคือน้ำมันซึมตลอดเวลา และการแก้ต้องทำเกลียวใหม่หรือเปลี่ยนอ่างน้ำมันทั้งใบ ซึ่งต้องถอดชิ้นส่วนรอบข้างออกด้วย ค่าซ่อมตรงนี้สูงกว่าค่าจ้างเปลี่ยนน้ำมันเครื่องที่ร้านหลายเท่า

ค่าแรงบิดที่ถูกต้องอยู่ในคู่มือประจำรถ และต่างกันไปตามรุ่น วิธีเดียวที่ทำให้มั่นใจได้คือใช้ประแจวัดแรงบิด ไม่ใช่การเดาจากความรู้สึกที่ข้อมือ

ความรู้สึกว่า "แน่นพอแล้ว" ของแต่ละคนไม่เท่ากัน และคนที่มั่นใจว่าตัวเองรู้ว่าแค่ไหนคือพอดี มักเป็นคนกลุ่มเดียวกับที่ทำเกลียวอ่างเสีย

อย่าข้ามขั้นตอนการตรวจหลังสตาร์ท เพราะเป็นจุดที่จะเห็นรอยรั่วก่อนที่รถจะออกถนน

ความเสียหายจากการเปลี่ยนน้ำมันเครื่องเองมักไม่ได้มาจากขั้นตอนที่ยาก แต่มาจากรายละเอียดที่มองข้าม

น้ำมันเครื่องใช้แล้วเป็นของเสียอันตราย เทลงท่อระบายน้ำ ลงดิน หรือทิ้งรวมกับขยะทั่วไปไม่ได้ เพราะปนเปื้อนแหล่งน้ำได้ในปริมาณที่มากกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด

เก็บใส่ภาชนะที่ปิดสนิท เช่น แกลลอนน้ำมันใบเดิม แล้วนำไปส่งที่จุดรับของเสียอันตรายของเทศบาลหรือร้านซ่อมรถที่รับน้ำมันเก่า ไส้กรองเก่าปล่อยให้สะเด็ดน้ำมันก่อนแล้วทิ้งไปพร้อมกัน

ถ้าไม่มีขาตั้งรับน้ำหนักรถ อย่าเริ่ม หาที่ร้านทำแทนดีกว่า ความเสี่ยงตรงนี้ไม่คุ้มกับส่วนต่างค่าแรง

ถ้าไม่มีประแจวัดแรงบิด ก็ไม่ควรเดาแรงขัน ด้วยเหตุผลเดียวกับที่อธิบายไว้ข้างบน

ถ้ารถยังอยู่ในประกันของศูนย์ ให้เช็กเงื่อนไขก่อน เพราะบางกรณีต้องมีหลักฐานการเข้ารับบริการตามระยะ ประหยัดค่าแรงครั้งเดียวแล้วเสียสิทธิ์ประกันทั้งก้อนไม่คุ้มกัน

ถ้าไส้กรองเป็นแบบตลับที่อยู่ในตำแหน่งเข้าถึงยาก หรือต้องถอดฝาครอบใต้ท้องรถออกก่อน งานที่ควรจะจบเร็วอาจกินเวลาทั้งบ่าย

และถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังไม่แน่ใจว่าจะหาค่าแรงบิดจากคู่มือตรงไหน นั่นก็เป็นคำตอบในตัวมันเองแล้ว ไม่ใช่เรื่องน่าอาย งานนี้ที่ร้านจบเร็วกว่า และไม่ต้องหาที่เก็บน้ำมันเก่าเอง